Epoksi kaç saatte kurur? Kullandığınız seriye göre değişir: Hobby Epoxy Speed ortalama 5–8 saatte, Hobby Epoxy Smart ortalama 10–14 saatte, kalın döküm için geliştirilen Wood Epoxy Quatro Maxi ise ortalama 3–4 günde kurur. Bu süreler yüzeyin dokunulabilir ve kalıptan çıkarılabilir hâle gelmesini anlatır; reçinenin nihai sertliğine ulaştığı tam kürlenme 24–72 saat sürer. Süreyi belirleyen üç ölçü vardır: karışım oranı (2:1, gram cinsinden), döküm kalınlığı (cm) ve ortam sıcaklığı (23–25 °C).
Bu rehber, epoksinin zaman çizelgesini baştan sona kurar. Jelleşme, dokunma kuruluğu, kalıptan çıkarma ve tam kürlenme aşamalarını ayrı ayrı tanımlar; üç seriyi saat bazında karşılaştırır; hassas terazide 2:1 tartımın nasıl yapıldığını gram gram gösterir; kalınlık ve sıcaklığın süreyi hangi yönde çektiğini anlatır; kürlenmenin bittiğini ölçerek anlamanın beş yolunu verir ve "yapış yapış kaldı" şikâyetinin sekiz nedenini çözümüyle birlikte listeler.
Power Time Epoxy kataloğundaki üç reçine serisinin ortalama kuruma süresi sırasıyla 5–8 saat, 10–14 saat ve 3–4 gündür. Aradaki fark bir kalite farkı değil, bir tasarım farkıdır: her seri farklı bir döküm kalınlığı için formüllenmiştir ve kalınlık arttıkça tepkimenin güvenle tamamlanması için gereken süre de uzar.
Hobby Epoxy Speed 5–8 saatte, Hobby Epoxy Smart 10–14 saatte, Wood Epoxy Quatro Maxi 3–4 günde kurur. Üçünün de karışım oranı 2:1'dir. Speed aynı gün zımparaya gelir; Smart ve Quatro'da tam kürlenme 24–72 saati bulur.
| Seri | Kıvam / kullanım | Karışım oranı | Tek seferde döküm | Ortalama kuruma | Tam kürlenme |
|---|---|---|---|---|---|
| Hobby Epoxy Speed | Yoğun kıvam; tablo, yüzey ve parlak son kat | 2:1 | 1–1,5 cm | 5–8 saat | Aynı gün zımparaya gelir |
| Hobby Epoxy Smart | Akışkan; takı, bardak altlığı, tepsi, kalıp dökümü | 2:1 | 2–2,5 cm | 10–14 saat | 24–72 saat |
| Wood Epoxy Quatro Maxi | Kalın/derin döküm; nehir masa, sehpa, kütük dolgusu | 2:1 | 4–5 cm | 3–4 gün | 24–72 saat ve üzeri |
Tablodaki iki sütunu karıştırmamak önemlidir. Ortalama kuruma, işin kalıptan çıkarılabildiği ve dokunulduğunda iz bırakmadığı andır. Tam kürlenme ise moleküler bağların tamamlandığı, yüzeyin nihai sertliğine ve kimyasal direncine ulaştığı andır. Bir bardak altlığını 12. saatte kalıptan çıkarabilirsiniz; ama üzerine ağırlık koymak, suyla yıkamak veya paketleyip göndermek için kürlenmenin tamamlanmasını beklemek gerekir.
Serilerin hangi işe uygun olduğunu ayrıntısıyla karşılaştırmak isterseniz epoksi reçine çeşitleri rehberi bu üç seriyi kıvam, derinlik ve kullanım alanı üzerinden yan yana koyuyor.
Speed serisi yoğun kıvamlı ve hızlı kürlenen bir formüldür. Yoğun kıvam, reçinenin dikey ve eğimli yüzeylerde akmadan durmasını sağlar; hızlı kürlenme ise tablo, ahşap üstü kaplama ve parlak son kat gibi ince katmanlı işlerde bekleme süresini kısaltır. Bunun bedeli döküm derinliğidir: Speed ile tek seferde 1–1,5 santimetreden fazlası dökülmez.
Smart akışkan bir ince döküm reçinesidir. Akışkanlık, kalıbın her köşesine ulaşmasını ve kabarcıkların yüzeye çıkmasını kolaylaştırır. Tek seferde 2–2,5 santimetreye kadar dökülebildiği için takı, bardak altlığı, tepsi ve silikon kalıp dökümlerinin standart tercihidir. 10–14 saatlik ortalama kuruma süresi, "akşam dök, sabah çıkar" ritmine oturur.
Kalın döküm bir hız problemi değil, bir ısı problemidir. Epoksi kürlenirken ekzotermik tepkimeyle ısı üretir ve bu ısı kalın kesitlerin içinde hapsolur. Quatro Maxi, tek seferde 4–5 santimetre dökülebilsin diye tepkimeyi bilinçli olarak yavaşlatan bir formüldür. Ortalama 3–4 günlük kuruma süresi bu yavaşlığın bedeli değil, kalın dökümün güvenliğinin ta kendisidir.
Nehir masa gibi kalın döküm işlerinde sürecin tamamını görmek isterseniz epoksi masa nasıl yapılır rehberi kalıp hazırlığından son kata kadar adımları anlatıyor.
Epoksi tek bir anda "kurumaz"; birbirini izleyen dört aşamadan geçer. Bu aşamaları ayırt etmek, "acaba bozuldu mu?" endişesinin de "erken müdahale" hatasının da önüne geçer.
| Aşama | Ne olur? | Nasıl anlaşılır? | Bu aşamada yapılır | Bu aşamada yapılmaz |
|---|---|---|---|---|
| 1. Çalışma süresi (pot life) | Karışım hâlâ akışkandır; tepkime başlamıştır | Karışım berrak ve akıcı, kap ılınmaya başlar | Dökmek, pigment vermek, kabarcık almak | Beklemek, ikinci bir parti hazırlamak |
| 2. Jelleşme | Kıvam bala, sonra jöleye döner | Karıştırma çubuğu iz bırakır, akış durur | Yüzeye son müdahale (çok kısıtlı) | Dökmek, pigment eklemek, ısı tabancası tutmak |
| 3. Donma / dokunma kuruluğu | Yüzey sertleşir, yapışkanlık biter | Eldivenli parmak iz bırakmaz | Kalıptan çıkarmak, kenar almak | Zımpara, ağırlık, su teması |
| 4. Tam kürlenme | Bağlar tamamlanır, nihai sertlik oluşur | Tırnak izi kalmaz, cam sesi verir | Zımpara, cila, montaj, kullanım | — |
Çalışma süresi, iki bileşen birleştiği anda başlar ve karışım akışkanlığını yitirene kadar sürer. Bu süre içinde tartım, karıştırma, renklendirme, döküm ve kabarcık alma işlerinin tamamı bitmelidir. Marka kılavuzundaki akış nettir: 2–3 dakika tek yönde karıştırma, ardından gecikmeden döküm. Karışım hazırlandıktan sonra bekletmek, hem kabarcık oluşumunu hem de erken jelleşmeyi tetikler.
Jelleşme, karışımın baldan jöleye geçtiği eşiktir. Bu noktadan sonra yüzeye ısı tabancası tutmak kabarcığı almaz, aksine yüzeyde kalıcı dalga ve portakal kabuğu dokusu bırakır. Kabarcık müdahalesi dökümün hemen ardından, karışım hâlâ akışkanken yapılır.
Donma aşaması, ürün sayfalarındaki "ortalama kuruma süresi" değerinin karşılık geldiği andır: Speed'de 5–8 saat, Smart'ta 10–14 saat, Quatro Maxi'de 3–4 gün. Bu noktada parça kalıptan çıkar, eldivenli parmak iz bırakmaz, kenar çapakları alınabilir. Ancak yüzey henüz nihai sertliğinde değildir; tırnak ve sert cisim iz bırakabilir.
Tam kürlenme, Smart ve Quatro Maxi için 24–72 saatlik banttadır; Speed ise aynı gün zımparaya gelir. Kürlenmiş epoksi cam gibi sert, parlak ve su geçirmezdir. Zımpara, cila, kulp montajı, ağırlık taşıma ve gıdayla temas ancak bu aşamadan sonra gündeme gelir.
Aşağıdaki çizelge, 23–25 °C ortamda ince döküm bir işin (örneğin bir bardak altlığı takımı veya tepsi) tipik takvimidir. Sol sütun dökümün üzerinden geçen süreyi, sağ sütun o anda ne yapılması gerektiğini gösterir.
| Dökümden sonra | Ne olmuştur? | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| 0–3 dakika | İki bileşen 2:1 tartılıp tek yönde karıştırıldı | Kabın kenarı ve dibi sıyrılır, pigment bu aşamada verilir |
| 3–10 dakika | Karışım hâlâ akışkan | Kalıba tek noktadan ve tek yönden dökülür |
| 10–20 dakika | Kabarcıklar yüzeye çıkmaya başlar | Kısa süreli ısı tabancası veya pürmüz gezdirilir |
| 30–60 dakika | Yüzey kendi ağırlığıyla düzleşir | Toz kapağı örtülür, çalışma yüzeyi terk edilir |
| 2–4 saat | Jelleşme; kıvam jöleye döner | Dokunulmaz, kalıp oynatılmaz |
| 5–8 saat | Speed dokunma kuruluğuna ulaşır | Speed işleri kalıptan çıkarılabilir |
| 10–14 saat | Smart dokunma kuruluğuna ulaşır | Smart işleri kalıptan çıkarılır, kenarlar alınır |
| 24 saat | Sertlik büyük ölçüde oluştu | Kaba zımpara yapılabilir, ikinci katman dökülebilir |
| 24–72 saat | Tam kürlenme tamamlanır | İnce zımpara, cila, montaj, kullanım |
| 3–4 gün | Kalın dökümde (Quatro Maxi) kuruma tamamlanır | Masa yüzeyi işlenebilir, ayak montajı yapılır |
Çizelgenin en çok atlanan satırı 30–60 dakika arasıdır. Dökümün ilk yarım saatinde iş bitmiş görünür ve atölye toparlanmaya başlar; oysa yüzey hâlâ toz tutar. Bu aralıkta üzerini örtmemek, kürlenmiş yüzeyde kalıcı toz kabarcıkları olarak geri döner.
Kuruma süresini etkileyen en kritik ölçüm, karışım oranıdır. Power Time Epoxy reçinelerinin tamamı 2:1 oranıyla çalışır: 2 birim reçine (A) + 1 birim sertleştirici (B), hacimle değil, gram cinsinden tartılarak. Standart örnek nettir: 100 gram A + 50 gram B.
Power Time Epoxy reçinelerinde karışım oranı 2:1'dir ve hassas terazi ile gram cinsinden tartılır. 100 gram reçineye 50 gram sertleştirici eklenir. Oran kaçtığında ürün ya hiç donmaz ya da yumuşak ve yapışkan kalır; bu bir kuruma süresi sorunu değil, bir ölçüm sorunudur.
Etiketteki kilogram değeri A ve B'nin toplamıdır. Yani 6 kilogramlık bir Smart seti 4 kilogram reçine ve 2 kilogram sertleştiriciden oluşur; 7,5 kilogramlık bir Quatro Maxi seti 5 + 2,5 kilogramdır. Sipariş verirken "6 kilogram" ifadesinin karıştırıldığında elinize geçecek toplam malzeme olduğunu bilmek, hesabınızı da bekleme sürenizi de doğru kurmanızı sağlar.
Reçine ve sertleştiricinin yoğunlukları birbirinden farklıdır. Bardakla ya da ölçekli kapla yapılan "göz kararı" ölçüm, aynı hacimde farklı ağırlıklar verir ve oran sessizce kayar. Üstelik viskoz sıvılar kabın çeperinde kalır; hacimsel ölçümde bu kayıp da hesaba girmez. Hassas terazi bu iki hatayı da ortadan kaldırır.
Yaygın bir yanlış anlama, "sertleştiriciyi az koydum, geç kurur" varsayımıdır. Epoksi böyle çalışmaz. Reçine ve sertleştirici belirli bir oranda birbirini tüketen iki bileşendir; oran kaçtığında karşılıksız kalan bileşen tepkimeye girmez ve hiçbir zaman sertleşmez. Sonuç, bir süre sonra düzelen yavaş bir kuruma değil, kalıcı bir yapışkanlıktır.
| Ölçüm hatası | Karışıma etkisi | Görünen sonuç |
|---|---|---|
| Sertleştirici eksik | Tepkimesiz reçine kalır | Yüzey kalıcı yapış yapış, tırnakla iz alır |
| Sertleştirici fazla | Tepkimesiz sertleştirici kalır | Kırılgan, bulanık, zamanla sararan yüzey |
| Hacimle ölçüm | Oran farkında olmadan kayar | Kısmi donma, yer yer yumuşak bölgeler |
| Dara alınmadı | Kap ağırlığı reçineye eklendi | Sertleştirici oransal olarak eksik kalır |
| Kabın dibi sıyrılmadı | Karışmamış bileşen dipte kaldı | Tabanda yumuşak, üstte sert katman |
Doğru tartım altı adımda biter ve toplam iki dakika sürer. Bu iki dakika, 14 saatlik bekleyişin sonunda sert mi yoksa yapışkan mı bir yüzeyle karşılaşacağınızı belirler.
| İhtiyacınız olan toplam karışım | A (reçine) | B (sertleştirici) | Tipik iş |
|---|---|---|---|
| 150 gram | 100 gram | 50 gram | Birkaç takı veya magnet |
| 300 gram | 200 gram | 100 gram | 2–3 bardak altlığı |
| 600 gram | 400 gram | 200 gram | Küçük tepsi veya tablo |
| 1.200 gram | 800 gram | 400 gram | Orta boy tepsi, servis tahtası |
| 3.000 gram | 2.000 gram | 1.000 gram | Sehpa yüzeyi, kütük dolgusu |
Tabloyu kendi ölçünüze uyarlamak için basit bir kural yeter: toplam karışımın üçte ikisi A, üçte biri B'dir. Kaç gram toplam karışıma ihtiyacınız olduğunu hesaplamak isterseniz epoksi hesaplama rehberi hacimden gram'a geçişi ve fire payını adım adım gösteriyor.
Döküm kalınlığı, kuruma süresini iki yönlü etkiler: kalın döküm daha çok ısı üretir, bu ısı tepkimeyi hızlandırır; ama aynı ısı kesitin içinde hapsolduğu için kontrolsüz kalınlık çatlama, sararma ve kabarcık üretir. Bu yüzden her serinin bir tek seferlik döküm sınırı vardır ve bu sınır aşılmaz.
| Seri | Tek seferde döküm sınırı | Sınır aşılırsa ne olur? |
|---|---|---|
| Hobby Epoxy Speed | 1–1,5 cm | Yüzeyde dalgalanma, aşırı ısınma, erken jelleşme |
| Hobby Epoxy Smart | 2–2,5 cm | İçeride sıcaklık birikir; sararma ve mikro çatlak riski |
| Wood Epoxy Quatro Maxi | 4–5 cm | Derin kesitte ısı hapsolur, kabarcık dışarı çıkamaz |
Sınırın anlamı "bu kalınlıkta kurumaz" değildir; anlamı, bu kalınlığın üzerinde tepkime ısısının güvenli biçimde dağılamamasıdır. 6 santimetrelik bir dolguyu Smart ile tek seferde dökmek, süreyi kısaltmaz — işi riske atar.
Epoksi kürlenirken kimyasal tepkimeyle ısı açığa çıkarır. Bu ısı, tepkimeyi daha da hızlandıran bir geri besleme yaratır. İnce bir katmanda üretilen ısı havaya dağılır ve etkisi sınırlı kalır. Kalın bir kesitte ise merkez sıcaklığı yükselir; yüzey ile merkez farklı hızlarda kürlenir ve gerilim oluşur. Gerilimin görünen sonucu iç çatlak, bulanıklık veya kenardan başlayan sararmadır.
Aynı ısı birikimi kap içinde de olur. Karıştırma kabında bekletilen büyük bir parti, kalıba dökülen aynı partiden çok daha hızlı ısınır; çünkü hacim küçük ve derinlik fazladır. Bu yüzden karışım hazırlanır hazırlanmaz dökülür.
Aynı gram miktarı, geniş ve sığ bir kalıpta hızlı; dar ve derin bir kalıpta yavaş kürlenir. 500 gram reçine 40 × 25 santimetrelik bir tepsiye yayıldığında ısısını kolayca bırakır; aynı 500 gram silindir bir kalıba döküldüğünde merkez sıcaklığı belirgin biçimde yükselir. Kalıp seçiminin süreye etkisini ayrıntılı görmek isterseniz epoksi kalıp rehberi derinlik–reçine eşleşmesini kalıp tipi bazında ele alıyor.
Sınırdan derin bir iş yapacaksanız yol açıktır: katman katman dökün ve her katman donduktan sonra bir sonrakini uygulayın. Bu yöntem hem ısı birikimini böler hem de kabarcıkların her katmanda yüzeye çıkmasına izin verir.
Derin dökümlerde her katman kendi kuruma süresini tamamlar. Smart ile 2 santimetrelik katmanlar hâlinde ilerlenir; bir katman donmadan üzerine dökülmez. Alternatif, tek seferde 4–5 santimetre dökülebilen Wood Epoxy Quatro Maxi kullanmaktır.
| Toplam derinlik | Smart ile katman planı | Yaklaşık takvim | Quatro Maxi ile |
|---|---|---|---|
| 2 cm | Tek katman | 10–14 saat | Gerekmez |
| 4 cm | 2 katman × 2 cm | 2 gün | Tek katman, 3–4 gün |
| 6 cm | 3 katman × 2 cm | 3 gün | 2 katman × 3 cm |
| 10 cm | 5 katman × 2 cm | 5 gün | 2–3 katman × 4 cm |
Tablodaki takvimler kalıptan çıkarma değil, bir sonraki katmanı dökme zamanını gösterir. Toplam iş süresine, en son katmanın tam kürlenmesi için 24–72 saat daha eklenir.
Bir sonraki katman, alttaki katman dokunma kuruluğuna ulaştıktan sonra dökülür. Smart'ta bu 10–14 saatlik banttır. Çok erken dökülen ikinci katman, alttaki jelleşmemiş katmanla karışarak bulanıklık yaratır; çok geç dökülen katmanda ise ara yüzeyin hafifçe zımparalanması (matlaştırılması) tutunmayı güçlendirir.
Epoksinin ideal çalışma ve kürlenme sıcaklığı 23–25 °C'dir. Ortam ve sıvıların başlangıç sıcaklığı bu bandın altına düştüğünde kürlenme yavaşlar, kabarcık artar ve yüzey mat kalabilir. Ürünler oda sıcaklığında kendiliğinden kürlenir; UV ya da mor ışıkla kurutulmaz.
| Ortam sıcaklığı | Kuruma süresine etkisi | Görülen sorunlar | Ne yapmalı? |
|---|---|---|---|
| 15 °C altı | Belirgin biçimde uzar; bazen tamamlanmaz | Yapışkan yüzey, yoğun kabarcık, bulanıklık | Döküm ertelenir; ortam ısıtılır |
| 15–20 °C | Uzar | Yavaş jelleşme, mat yüzey | Ortam ve şişeler önceden ısıtılır |
| 23–25 °C | Kataloğun verdiği süre geçerlidir | — | İdeal aralık |
| 26–30 °C | Kısalır | Çalışma süresi daralır | Küçük partiler hâlinde karıştırılır |
| 30 °C üstü | Ciddi biçimde kısalır | Erken jelleşme, kap içinde ısınma | Serin saatlerde çalışılır |
Isıtılmayan bir garaj ya da balkon atölyesinde kış aylarında sıcaklık kolayca 12–15 °C'ye iner. Bu koşulda 10–14 saatlik bir iş sabaha hazır olmaz; yüzey yapışkan kalır ve acemi göze "ürün bozuk" izlenimi verir. Oysa sorun üründe değil, termometrededir. İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da kasım–mart arası çalışmalarda ortamın önceden ısıtılması, dökümün akşam yerine günün en sıcak saatinde yapılması ve işin ısıtılan odada bırakılması üç basit önlemdir.
Yaz aylarında ise ters yönde bir sorun vardır. Akdeniz ve Ege'de temmuz–ağustos ayında 32–35 °C'ye çıkan bir atölyede çalışma süresi belirgin biçimde kısalır; kalıba yetişemeden jelleşen karışımlar görülür. Çözüm, tek seferde büyük parti karıştırmak yerine dökümü küçük partilere bölmek ve günün serin saatlerini seçmektir.
Ortam sıcaklığı doğru olsa bile, soğuk depodan yeni gelmiş şişelerle çalışmak sonucu bozar. Reçine ve sertleştirici döküm öncesi çalışma ortamında birkaç saat bekletilerek ortam sıcaklığına getirilir. Soğuk reçine daha viskoz olur; viskoz sıvı hem geç karışır hem de içindeki kabarcığı yüzeye bırakmaz.
Sıcaklık kadar sık atlanan iki koşul daha vardır. Birincisi nem: bodrum, garaj veya kıyı şeridindeki rutubetli bir atölyede yüzeyde ince bir nem filmi oluşur ve bu film reçinenin tutunmasını zayıflatır. İkincisi yüzeyin durumu: epoksi kuru, temiz ve yatay yüzeylerde en iyi sonucu verir; ahşap, seramik ve camda güçlü tutunur, yağlı veya nemli yüzeylerde tutunma zayıflar. Eğimli bir tezgâhta dökülen iş, kürlenirken kendi ağırlığıyla kayar ve bir kenarı ince, diğer kenarı kalın kürlenir — bu da aynı parçada iki farklı kuruma hızı demektir.
Çalışma yüzeyini düzeltmek için su terazisi kullanmak, kuruma süresini doğrudan etkilemeyen ama sonucu belirleyen bir ölçümdür. Kalıp altına konan ince kâğıt takozlarla yakalanan yatay düzlem, 10–14 saat sonra elinize eşit kalınlıkta bir parça olarak geri döner.
Kürlenmenin bittiğini saate bakarak değil, ölçerek anlamak gerekir; çünkü sıcaklık, kalınlık ve tartım hassasiyeti her işte farklıdır. Aşağıdaki beş yöntem, ürüne zarar vermeden sonuç verir.
Süre aşımının kendisi bir arıza belirtisi değildir. Ortalama kuruma süresinin iki katına kadar geçen bir gecikme, düşük sıcaklıkla açıklanabilir ve ortam ısıtıldığında çoğu iş toparlanır. Asıl uyarı işareti gecikme değil, eşitsizliktir: bir bölge sert, komşu bölge yapışkansa sorun sıcaklık değil karıştırmadır. Aynı şekilde yüzeyin tamamı ilk saatten itibaren yağlı bir film gibi duruyorsa, beklemek sonucu değiştirmez; tartım oranı kaçmıştır.
Smart ile döktüğünüz bir iş 24 saat sonra hâlâ parmak izi alıyorsa önce termometreye bakın; oda 23–25 °C'de ise tartım kaydını gözden geçirin. Hobby Epoxy Smart gibi ince döküm reçinelerde 10–14 saatlik bant, ideal koşullarda ölçülen bir ortalamadır; 18 °C'lik bir odada bu bandın belirgin biçimde uzaması beklenen bir sonuçtur.
"Epoksim donmadı" şikâyetinin arkasında neredeyse her zaman ölçüm, sıcaklık veya karıştırma vardır. Sekiz nedeni sıklık sırasına göre listeliyoruz.
| # | Neden | Belirti | Çözüm |
|---|---|---|---|
| 1 | Oran hassas terazi ile tartılmadı | Yüzeyin tamamı yapışkan | Karışım kazınır, yüzey temizlenir, doğru oranla yeniden dökülür |
| 2 | Ortam sıcaklığı 23–25 °C'nin altında | Yavaş kürlenme, mat ve kabarcıklı yüzey | Ortam ısıtılır ve süre uzatılır; çoğu iş toparlanır |
| 3 | Kabın dibi ve kenarı sıyrılmadı | Tabanda veya kenarda yumuşak bölgeler | Yumuşak bölge kazınır, üzerine yeni katman dökülür |
| 4 | Karıştırma süresi kısa kaldı | Yer yer bulutlanma ve yumuşaklık | En az 2–3 dakika, tek yönde karıştırılır |
| 5 | Reçine ve sertleştirici şişeleri soğuktu | Uzayan kürlenme, artan kabarcık | Şişeler ortam sıcaklığına getirilir |
| 6 | Gömülen obje nemliydi | Obje çevresinde yapışkan halka | Objeler tamamen kurutulduktan sonra gömülür |
| 7 | Pigment fazla eklendi | Yumuşak, esneyen, opak yüzey | Pigment reçine ağırlığının %1–3'ünü aşmaz |
| 8 | Karışım bekletildikten sonra döküldü | Kabarcıklı ve dalgalı yüzey | Karışım hazırlanır hazırlanmaz dökülür |
Bu sekiz nedenin yedisi döküm anında alınan kararlarla ilgilidir; yani kürlenme süresi uzadığında beklemek çözüm değildir. Tek istisna ikinci maddedir: soğuk ortamda yavaşlayan bir kürlenme, ortam ısıtıldığında çoğu zaman tamamlanır.
Kısmen donmuş bir yüzeyde yapışkan bölgeler kazınarak temizlenir, ardından doğru oranla hazırlanmış yeni bir katman dökülür. Yeni katmanın tutunması için alttaki kürlenmiş yüzeyin hafifçe zımparalanması ve tozunun alınması gerekir. Tamamen donmamış, hâlâ akışkan bir döküm ise kurtarılamaz; temizlenip yeniden başlanır.
Evet, üçü de etkiler — ama farklı yönlerden ve farklı büyüklükte.
Pigment, reçine ağırlığının yaklaşık %1–3'ü oranında eklenir ve az miktarla başlanır. Bu oranın üzerine çıkıldığında pigment artık renklendirici değil, kürlenmeyi bozan bir dolgu gibi davranır: yüzey yumuşak kalır, esner ve zamanla iz alır. Renk yoğunluğunu artırmanın doğru yolu pigmenti çoğaltmak değil, opak pigment kullanmaktır.
Toz ve sıvı pigmentlerin renk davranışı da farklıdır. sıvı pigment boyalar opak ve süt beyazı tonlar için, sedefli ve metalik toz pigmentler ise parıltı ve girdap efektleri için kullanılır. İkisi de doğru oranda kullanıldığında kuruma süresini gözle görülür biçimde değiştirmez.
Kuru çiçek, ahşap parçası, fotoğraf veya anı objesi gömülebilir; ancak obje tamamen kuru olmalıdır. Nemli veya canlı bir çiçek, temas ettiği bölgede kürlenmeyi bozar ve o bölge kalıcı olarak yumuşak kalır. Ahşap gibi gözenekli malzemeler ise reçineyi emer; bu hem tüketimi artırır hem de emilen bölgede yüzey kotunu düşürür.
Silikon kalıplar ısı yalıtkanıdır; tepkime ısısını içeride tutar ve kürlenme kalıbın içinde biraz daha hızlı ilerler. Metal veya cam kalıplar ise ısıyı dışarı verir, kürlenme bir miktar yavaşlar. Kalıbın oturduğu zemin de sayılır: kışın soğuk bir mermer tezgâha koyulan kalıp, alttan sürekli ısı kaybeder ve tabanda yumuşak bölge oluşabilir. Kalın bir tahta ya da köpük altlık bu kaybı keser.
Kürlenmiş epoksi cam gibi sert, parlak ve su geçirmezdir. Ancak "kürlendi" demek "her şey serbest" demek değildir; kalıcı sınırlar vardır.
| İşlem | Ne zaman? | Notlar |
|---|---|---|
| Kalıptan çıkarma | Ortalama kuruma süresi dolduğunda | Speed 5–8 saat, Smart 10–14 saat, Quatro 3–4 gün |
| Kenar/çapak alma | Kalıptan çıkarır çıkarmaz | Bu aşamada malzeme henüz nihai sertliğinde değildir |
| Zımpara | Tam kürlenmeden sonra | Kabadan inceye kademeli ilerlenir |
| Cila / parlatma | Zımparadan hemen sonra | Alternatif: ince bir parlak son kat (Speed) |
| Kulp, ayak, aksesuar montajı | Tam kürlenmeden sonra | Delme işlemi ısı üretir; yavaş devirde çalışılır |
| Suyla temas / yıkama | Tam kürlenmeden sonra | Kürlenmiş yüzey su geçirmezdir |
| Kuru gıdayla temas | Tam kürlenmeden sonra | Yalnızca kuru ve sıcak olmayan gıda |
Kalıptan mat veya bulanık çıkan yüzeyler bir kürlenme hatası değildir; kalıbın iç yüzey dokusundan kaynaklanır. Çözüm zımpara ve cila ya da yoğun kıvamlı Hobby Epoxy Speed ile atılan ince bir parlak son kattır. Son kat, kendi kuruma takvimini yeniden başlatır: 5–8 saat sonra dokunulabilir hâle gelir.
Adım adım uygulama sırasını ve kabarcık alma tekniklerini görmek isterseniz epoksi nasıl yapılır ve uygulanır rehberi hazırlıktan son kata kadar süreci anlatıyor.
Aynı reçine, farklı işlerde farklı takvimler üretir; çünkü belirleyici olan kalınlık ve katman sayısıdır. Aşağıdaki tablo, 23–25 °C ortam için tipik bir planlama verir.
| Proje | Önerilen seri | Tipik kalınlık | Kalıptan çıkarma | Kullanıma hazır |
|---|---|---|---|---|
| Takı, kolye ucu, magnet | Smart | 0,3–1 cm | 10–14 saat | 24–48 saat |
| Bardak altlığı takımı | Smart | 0,8–1 cm | 10–14 saat | 24–72 saat |
| Servis tepsisi | Smart | 1–1,5 cm | 10–14 saat | 24–72 saat |
| Ahşap üzeri tablo | Speed | 0,2–0,5 cm | 5–8 saat | Aynı gün zımparaya gelir |
| Parlak son kat (vernik) | Speed | 0,1–0,3 cm | 5–8 saat | 24 saat |
| Kütük sehpa çatlak dolgusu | Quatro Maxi | 2–4 cm | 3–4 gün | 4–6 gün |
| Nehir masa kanalı | Quatro Maxi | 4–5 cm (katmanlı) | Katman başına 3–4 gün | Son katmandan 3–4 gün sonra |
| Anı çerçevesi (gömülü obje) | Smart, katmanlı | Katman başına 1 cm | Katman başına 10–14 saat | Son katmandan 24–72 saat sonra |
Tabloda en sık şaşırtan satır nehir masasıdır. 8 santimetrelik bir masa kanalı, iki katman hâlinde dökülür ve yalnızca kürlenme için bir haftadan fazla takvim ister. Buna ahşap hazırlığı, kalıp yapımı, zımpara ve parlatma eklendiğinde iş iki haftaya yayılır. Tepsi ölçeğinde bir başlangıç projesi için epoksi tepsi yapımı rehberi bütün adımları ve bekleme noktalarını sırayla veriyor.
Açılmış reçine ve sertleştirici, birbirine karışmadığı, ağzı kapalı ve güneş görmeyen bir ortamda saklandığı sürece yaklaşık 1 yıl kullanılabilir. Bu, kuruma süresini doğrudan etkileyen bir konudur: bozulmuş ya da nem kapmış bir bileşen, doğru tartılsa bile beklenen sürede kürlenmez.
Soğuk ortamda bekleyen reçinede kristalleşme (bulanıklaşma, şekerlenme görünümü) olabilir. Bu bir bozulma değildir. Şişe ağzı kapalıyken ılık su banyosunda bekletilerek eski hâline döner ve normal şekilde kullanılabilir. Kristalleşmiş reçineyi ısıtmadan kullanmak, hem karışımı zorlaştırır hem de yüzeyde bulanıklık bırakır.
Kışın ısıtılmayan bir depodan gelen ürünle aynı gün döküm yapmak, kuruma süresini uzatan en sinsi nedenlerden biridir. Şişeleri çalışma ortamına alıp birkaç saat bekletmek, tek başına birçok "donmadı" şikâyetini ortadan kaldırır.
Ürün seçimini teslim tarihinizden geriye doğru kurun. Sorulacak üç soru vardır: Kaç santimetre dökeceğim? Kaç saat bekleyebilirim? Yüzey mi, hacim mi?
| Durumunuz | Doğru seri | Neden? |
|---|---|---|
| Yarın teslim edilecek bir yüzey işi var | Hobby Epoxy Speed | 5–8 saatte kurur, aynı gün zımparaya gelir |
| Akşam döküp sabah kalıptan çıkarmak istiyorum | Hobby Epoxy Smart | 10–14 saatlik kuruma bu ritme oturur |
| 2 santimetreden derin tek parça döküyorum | Wood Epoxy Quatro Maxi | Tek seferde 4–5 cm; ısıyı güvenle dağıtır |
| Kalıba döküyorum, berraklık önemli | Hobby Epoxy Smart | Akışkan yapı kabarcığı yüzeye bırakır |
| Mat çıkan yüzeyi parlatacağım | Hobby Epoxy Speed | İnce parlak son kat, hızlı kürlenme |
| Nehir masa yapacağım | Quatro Maxi + Speed | Kanal Quatro ile, son kat Speed ile |
Kararı ambalaj boyuna indirmek isterseniz ölçü basittir: küçük takı ve bardak altlığı işleri çoğu zaman 750 gramlık ambalajla, tablo ve orta boy dökümler 1.500 gram–3 kilogram bandıyla, masa ve derin dökümler daha büyük ambalajlarla yapılır. Bütün seçenekleri hobi epoksileri ve ahşap epoksileri kategorilerinde görebilir, güncel fiyat ve stok bilgisi için ürün sayfalarına bakabilirsiniz.
Aşağıdaki üç set, yukarıdaki üç farklı kuruma takvimini temsil ediyor. Güncel fiyat ve stok bilgisi her zaman ürün sayfasındadır.
Power Time Epoxy, Denizli merkezli yapısıyla Türkiye genelinde epoksi reçine ve pigment boya tedarik eder. Ürün gamı işe göre ayrılmıştır: ince döküm, hızlı kuruyan ve kalın döküm.
Ürünler ve uygulama hakkında en sık sorulan 50 soruyu sıkça sorulan sorular sayfasında bulabilirsiniz.
Kuruma süresi bir bekleme meselesi değil, bir ölçüm meselesidir: gram doğruysa, kalınlık sınır içindeyse ve termometre 23–25 °C gösteriyorsa süre kataloğun söylediği gibi işler.
Epoksi kutularında, kullanım talimatlarında ve atölye konuşmalarında geçen terimlerin karşılığı çoğu zaman belirsiz kalır. Aşağıdaki tanımlar, yukarıdaki sürelerin hangi kavrama karşılık geldiğini netleştirir.
| Terim | Tanım | Bu markada karşılığı |
|---|---|---|
| Karışım oranı | Reçine (A) ve sertleştiricinin (B) birbirine ağırlıkça oranı | Tüm serilerde 2:1 — 100 gram A + 50 gram B |
| Çalışma süresi (pot life) | Karışımın dökülebilir kaldığı süre | Karıştırma 2–3 dakika; ardından beklemeden döküm |
| Jelleşme | Karışımın akışkanlığını yitirip jöleye dönmesi | Bu noktadan sonra müdahale edilmez |
| Dokunma kuruluğu / donma | Yüzeyin yapışkanlığını yitirmesi | Speed 5–8 saat, Smart 10–14 saat, Quatro 3–4 gün |
| Tam kürlenme | Bağların tamamlanıp nihai sertliğe ulaşılması | Smart ve Quatro'da 24–72 saat |
| Ekzotermik ısı | Kürlenme sırasında açığa çıkan tepkime ısısı | Döküm kalınlığı sınırlarının nedeni |
| Döküm kalınlığı sınırı | Tek seferde güvenle dökülebilen en fazla kalınlık | Speed 1–1,5 cm · Smart 2–2,5 cm · Quatro 4–5 cm |
| Katmanlı döküm | Derin işlerin ardışık katmanlar hâlinde dökülmesi | Her katman dokunma kuruluğuna ulaşınca sonraki dökülür |
| Şahit numune | İşle birlikte kürlenen küçük test parçası | Kürlenmeyi ürüne dokunmadan ölçmenin en güvenli yolu |
| Kristalleşme | Soğukta reçinenin şekerlenmiş görünüm alması | Ürün hatası değildir; ılık su banyosuyla düzelir |
| Isı yumuşama sınırı | Kürlenmiş epoksinin yumuşamaya başladığı sıcaklık | 60–70 °C ve üzeri |
| Pigment oranı | Renklendiricinin reçine ağırlığına oranı | Yaklaşık %1–3; aşılırsa yüzey yumuşak kalır |
Sözlükteki iki satır birbirine sık karıştırılır: dokunma kuruluğu ve tam kürlenme. Ürün sayfalarındaki "ortalama kuruma süresi" değeri birincisini, 24–72 saatlik bant ise ikincisini anlatır. Bir bardak altlığını 12. saatte kalıptan çıkarmanız normaldir; aynı bardak altlığını 12. saatte zımparalamanız değildir.
Seriye göre değişir. Hobby Epoxy Speed ortalama 5–8 saatte, Hobby Epoxy Smart ortalama 10–14 saatte, kalın döküm için geliştirilen Wood Epoxy Quatro Maxi ise ortalama 3–4 günde kurur. Bu süreler kalıptan çıkarma anını anlatır; tam kürlenme Smart ve Quatro'da 24–72 saati bulur.
Donma, yüzeyin yapışkanlığını yitirdiği aşamadır ve ortalama kuruma süresine karşılık gelir: Speed'de 5–8 saat, Smart'ta 10–14 saat. Bu aşamada eldivenli parmak iz bırakmaz ve parça kalıptan çıkarılabilir; ancak yüzey henüz nihai sertliğinde olmadığı için zımpara için erkendir.
Hayır. Şeffaflık kuruma süresini belirlemez; süreyi belirleyen seri, döküm kalınlığı ve ortam sıcaklığıdır. Ultra şeffaf Hobby Epoxy Smart 10–14 saatte kurur. Pigment eklendiğinde de süre değişmez, yeter ki pigment oranı reçine ağırlığının %1–3'ünü aşmasın.
En sık üç neden vardır: oranın hassas terazi ile tartılmaması, 2:1 oranının kaçması ve ortam sıcaklığının 23–25 °C'nin altında olması. Kabın dibinin ve kenarının sıyrılmaması da yerel yumuşak bölgeler bırakır. Ölçüm hatası kaynaklı yapışkanlık beklemekle düzelmez.
Ortamı 23–25 °C'ye getirmek en doğru hızlandırıcıdır. Sertleştirici oranını artırmak süreyi kısaltmaz, aksine kırılgan ve bulanık bir yüzey bırakır. Hız öncelikliyse doğru çözüm Hobby Epoxy Speed serisine geçmektir; bu seri ortalama 5–8 saatte kurur.
Hobby Epoxy Speed ile 1–1,5 cm, Hobby Epoxy Smart ile 2–2,5 cm, Wood Epoxy Quatro Maxi ile 4–5 cm dökülür. Daha derin işlerde katman katman ilerlenir; her katman dokunma kuruluğuna ulaştıktan sonra bir sonraki dökülür.
Alttaki katmanın dokunma kuruluğuna ulaşması gerekir; Smart ile bu 10–14 saatlik banttır. Çok erken dökülen katman alttaki jelleşmemiş reçineyle karışıp bulanıklık yaratır. Uzun ara verdiyseniz ara yüzeyi hafifçe zımparalamak tutunmayı güçlendirir.
23–25 °C'nin altında kürlenme yavaşlar, kabarcık artar ve yüzey mat kalabilir. 15 °C'nin altındaki ortamlarda kürlenme bazen hiç tamamlanmaz. Kışın döküm öncesi ortamı ısıtın ve şişeleri birkaç saat çalışma ortamında bekleterek ortam sıcaklığına getirin.
En güvenilir yöntem şahit numunedir: dökümden 10–20 gram artan karışımı ayrı bir kaba alın ve asıl işle aynı ortamda kürletin. Numuneye tırnakla bastırdığınızda iz kalmıyorsa ve sert cisimle vurulduğunda cam gibi net ses veriyorsa kürlenme tamamlanmıştır.
Tam kürlenme tamamlandıktan sonra: Smart ve Quatro Maxi'de 24–72 saatlik bandın sonunda, Speed'de ise aynı gün içinde. Erken başlayan zımpara kâğıdı tıkar, yüzeyde beyaz sürtünme izleri bırakır ve ısınmayla yüzeyi yumuşatır.
A ve B birbirine karışmadığı, ağzı kapalı ve güneş görmeyen bir ortamda saklandığı sürece yaklaşık 1 yıl kullanılabilir. Soğukta oluşan kristalleşme ürün hatası değildir; şişe ağzı kapalıyken ılık su banyosunda bekletilerek eski hâline döner.
Epoksinin kuruma süresi bir tahmin değil, üç ölçünün sonucudur. Karışım oranını hassas terazide 2:1 tutarsanız, döküm kalınlığını serinizin sınırı içinde bırakırsanız ve ortam sıcaklığını 23–25 °C'de tutarsanız, kataloğun verdiği süreler işler: Speed 5–8 saat, Smart 10–14 saat, Quatro Maxi 3–4 gün; tam kürlenme 24–72 saat.
Projenizi bu takvim üzerinden geriye doğru planlayın. Bir hafta sonra teslim edilecek bir tepsi için Smart yeterlidir; yarın sabaha yetişmesi gereken bir yüzey işi Hobby Epoxy Speed ister; 5 santimetrelik bir masa kanalı ise Wood Epoxy Quatro Maxi ile tek katmanda, Smart ile üç katmanda biter.
Kaç gram reçineye ihtiyacınız olduğunu hesaplamak için epoksi hesaplama rehberine, hangi serinin hangi işe uygun olduğunu karşılaştırmak için epoksi reçine çeşitleri yazısına bakabilirsiniz. Uygulama adımlarının tamamı ise epoksi nasıl yapılır ve uygulanır rehberinde.
Ölçünüzü ve teslim tarihinizi yazarsanız, hangi serinin ve hangi ambalajın işinizi zamanında bitireceğini birlikte belirleyelim. Renk seçenekleri için sıvı pigment boyalar ve toz pigment boyalar kategorilerine, avantajlı paketler için setler koleksiyonuna göz atabilirsiniz.