Epoksi projelerinde en pahalı hata yanlış uygulama değil, yarım kalan dökümdür. Epoksi hesaplama işleminin özü tek bir formüle iner: doldurmak istediğiniz boşluğun uzunluğunu, genişliğini ve derinliğini santimetre cinsinden çarpar, çıkan hacmi 1.000'e böler, sonucu 1,1 ile çarparsınız — elinizde kilogram cinsinden ihtiyacınız kalır. Üstüne proje tipine göre %10 ila %25 arasında fire payı eklersiniz. Bu yazıda o formülü nehir masadan bardak altlığına, tezgah kaplamasından takı kalıbına kadar her proje tipi için açıyor; ezbere kullanabileceğiniz hazır dönüşüm tabloları, altı gerçek örnek hesap ve hesabınızı doğrudan doğru paket boyutuna bağlayan bir seçim tablosu veriyoruz.
Neden bu kadar önemli? Çünkü epoksi, boya gibi "biterse yarın devam ederim" denebilen bir malzeme değildir. Karıştırdığınız andan itibaren geri sayım başlar ve kürlenmeye başlamış bir yüzeyin üzerine yapılan ikinci döküm, ışıkta net görünen bir ek çizgisi bırakır. Şeffaf bir nehir masada bu çizgi kalıcıdır; zımparayla da cilayla da tam olarak kapanmaz. Doğru hesap, günler süren emeğinizi ve ciddi bir malzeme bütçesini tek seferde güvence altına alır.
Gereken epoksi miktarı şu formülle bulunur: Hacim (cm³) = uzunluk × genişlik × derinlik, ardından kilogram = hacim ÷ 1.000 × 1,1. Karıştırılmış epoksinin yoğunluğu yaklaşık 1,1 g/cm³ olduğu için 1 litre karışım yaklaşık 1,1 kg gelir. Çıkan rakama proje tipine göre fire payı eklenir: silikon kalıpta %10, ahşap kalıpta %10–15, nehir masada %15–20, yüzey kaplamada %20–25. Yüzey kaplamada pratik kural şudur: 1 m² yüzeye 1 mm kalınlık için yaklaşık 1,1 kg epoksi gerekir.
Epoksi hesabı kritiktir çünkü eksik kalan bir dökümün telafisi yoktur; fazla kalan epoksinin ise her zaman bir kullanımı vardır. Bu asimetri, hesabın tüm mantığını belirler. Karıştırdığınız epoksi, reçine ile sertleştirici birleştiği anda kimyasal bir reaksiyona girer ve dakikalar içinde kıvamı değişmeye başlar. Kabınızın dibi döküm sırasında görünürse, gidip yeni bir parti hazırlamak için geçen 10–15 dakika, kalıptaki epoksinin jelleşmeye başlaması için fazlasıyla yeterlidir.
Bu noktada iki yüzey birbirine kimyasal olarak değil, mekanik olarak yapışır. Sonuç, ışığa tuttuğunuzda net biçimde görünen bir ayrım çizgisidir. Renkli ve opak bir dökümde bu çizgi bir ölçüde göze batmayabilir; ancak ultra şeffaf bir nehir masada ya da bir tepsinin içinde, o çizgi projenin tamamını amatör gösterir. Zımpara bu izi yüzeyden kaldıramaz, çünkü iz yüzeyde değil, malzemenin içindedir.
Hesabınızdan artan epoksi kaybolmaz. Döküm günü yanınızda birkaç küçük silikon kalıp, bir bardak altlığı kalıbı veya bir anahtarlık kalıbı bulundurun; artan karışımı oraya boşaltın. Ahşabınızda küçük çatlaklar varsa artan reçineyi oraya sürebilir, tezgahın kenar profillerini kapatabilir ya da bir sonraki projeniz için küçük bir renk denemesi dökebilirsiniz. Pek çok atölye, artan malzemeyle yaptığı bu küçük parçaları ayrı bir gelir kalemine dönüştürür.
Buna karşılık eksik epoksi, sadece o dökümü değil, günler önce başlayan hazırlığı da riske atar: ahşabın kurutulması, kalıbın kurulması, yüzeyin temizlenmesi ve pigmentin ayarlanması. Bu yüzden epoksi hesabında "tam tutturmak" bir hedef değildir; hedef, güvenli tarafta kalmaktır.
Hesabınızı yukarı yuvarlamanın bir başka gerekçesi de saklama koşullarıdır. Karıştırılmış epoksi bekletilemez; ancak açılmamış reçine ve sertleştirici, serin, kuru ve donmayan bir ortamda uzun süre saklanabilir. Yani bugün aldığınız fazlalık, bir sonraki projenizin başlangıç malzemesidir. Bu nedenle iki paket boyutu arasında kaldığınızda, tereddütsüz büyük olanı seçin.
Epoksi hesabı üç adımdan oluşur: hacmi bulmak, hacmi ağırlığa çevirmek ve fire payı eklemek. Hangi projeyi yaparsanız yapın bu üç adım değişmez; yalnızca hacmi bulma yönteminiz projenin şekline göre farklılaşır.
Doldurmak istediğiniz boşluğun üç ölçüsünü santimetre cinsinden çarpın. Dikdörtgen bir boşluk için formül şudur:
Yuvarlak bir kalıp (bardak altlığı, madalyon, yuvarlak tepsi) için daire alanı formülünü kullanırsınız:
Ölçüleri santimetre cinsinden almanız önemlidir; metre ile santimetreyi karıştırmak hesabı bin katı hatalı çıkarır. Ölçüm yaparken de dış ölçüye değil, epoksinin gerçekten dolduracağı iç boşluğa bakın: kalıbın et kalınlığı, ahşabın kapladığı hacim ve varsa dekoratif dolgular bu hacmin dışındadır.
Epoksi litre ile değil, kilogram ile satılır; bu yüzden bulduğunuz hacmi ağırlığa çevirmeniz gerekir. Karıştırılmış epoksinin yoğunluğu yaklaşık 1,1 g/cm³'tür, yani epoksi sudan biraz daha ağırdır. Dönüşüm şöyledir:
Bu 1,1 çarpanını atlamak, özellikle büyük projelerde ciddi bir açık yaratır. 20 litrelik bir nehir kanalını 20 kg sanarsanız, gerçekte ihtiyacınız olan 22 kilogramın 2 kilogramı eksik kalır — ve bu eksik, dökümün tam ortasında ortaya çıkar.
Hesapladığınız rakam teorik miktardır; gerçekte hazırladığınız epoksinin tamamını asla kalıba dökemezsiniz. Bir kısmı karıştırma kabının dibinde ve duvarlarında kalır, bir kısmını ahşap emer, bir kısmı gözle görmediğiniz çatlaklara akar, bir kısmı kenarlardan sızar. Bu yüzden fire payı hesabın isteğe bağlı kısmı değil, doğrudan parçasıdır.
| Proje tipi | Fire payı | Kaybın ana nedeni |
|---|---|---|
| Silikon kalıp (takı, altlık, küçük obje) | %10 | Karıştırma kabında kalan artık |
| Melamin veya ahşap kalıpta döküm | %10–15 | Kalıp kaçakları + kap artığı |
| Nehir masa, gözenekli veya çatlaklı ahşap | %15–20 | Ahşabın emmesi + gizli boşluklar |
| Yüzey kaplama (tezgah, tablo, raf) | %20–25 | Kenarlardan aşağı akan reçine |
| İlk epoksi projeniz (her tipe ek) | +%10 | Ölçüm ve tempo hataları |
1 litre epoksi karışımı yaklaşık 1,1 kilogram, 1 kilogram epoksi ise yaklaşık 0,9 litre eder. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan hacimlerin kilogram karşılığını hazır olarak verir; hesabınızın sonucunu buradan hızlıca kontrol edebilirsiniz.
| Hacim (cm³) | Litre | Net epoksi (kg) | %15 fire ile (kg) |
|---|---|---|---|
| 250 | 0,25 | 0,28 | 0,32 |
| 500 | 0,5 | 0,55 | 0,63 |
| 1.000 | 1 | 1,1 | 1,27 |
| 2.000 | 2 | 2,2 | 2,53 |
| 5.000 | 5 | 5,5 | 6,33 |
| 10.000 | 10 | 11,0 | 12,65 |
| 20.000 | 20 | 22,0 | 25,30 |
Tablodaki "net" sütunu teorik hacmin karşılığıdır; sipariş verirken sağdaki sütunu esas alın. Fire payını %20'ye çıkarmak isterseniz net değeri 1,20 ile çarpmanız yeterlidir.
Epoksi reçine ve sertleştirici karışımının yoğunluğu, formülasyona göre genellikle 1,1 g/cm³ civarında seyreder. Bu, hesap için güvenli ve pratik bir kabuldür: gerçek değer biraz daha yüksek çıkarsa hesabınız zaten fire payıyla korunmuş olur. Pigment eklediğinizde yoğunluk çok az artar, ancak bu artış hesabı etkileyecek düzeyde değildir; pigmentin asıl etkisi hacim değil, kür davranışı üzerindedir.
Yüzey kaplamada ezberlenecek tek bir kural vardır: 1 m² yüzeye 1 mm kalınlık için yaklaşık 1,1 kg epoksi gerekir. Tezgah, tablo, raf, sunum tahtası ve masa yüzeyi gibi düz alanlarda derinlik yerine kaplama kalınlığıyla çalışırsınız ve formül şu hâle gelir:
| Yüzey alanı | 1 mm | 2 mm | 3 mm | 5 mm |
|---|---|---|---|---|
| 0,25 m² (50×50 cm) | 0,3 kg | 0,6 kg | 0,8 kg | 1,4 kg |
| 0,5 m² (100×50 cm) | 0,6 kg | 1,1 kg | 1,7 kg | 2,8 kg |
| 1 m² (100×100 cm) | 1,1 kg | 2,2 kg | 3,3 kg | 5,5 kg |
| 1,5 m² (150×100 cm) | 1,7 kg | 3,3 kg | 5,0 kg | 8,3 kg |
| 2 m² (200×100 cm) | 2,2 kg | 4,4 kg | 6,6 kg | 11,0 kg |
| 3 m² (300×100 cm) | 3,3 kg | 6,6 kg | 9,9 kg | 16,5 kg |
Tablodaki değerler net hacimdir. Yüzey kaplamada fire payı yüksektir; bu rakamların üzerine %20–25 eklemeyi unutmayın. Örneğin 1 m² yüzeye 2 mm kaplama için tablo 2,2 kg der; sipariş vereceğiniz miktar ise yaklaşık 2,7 kilogramdır.
Ham ahşap, MDF veya gözenekli bir yüzeye doğrudan kalın kaplama yaparsanız, malzemenin gözeneklerindeki hava epoksinin içine çıkar ve yüzeyiniz kabarcık tarlasına döner. Bunu önlemek için önce ince bir mühür katı çekilir; bu kat gözenekleri kapatır ve asıl kaplamanın pürüzsüz oturmasını sağlar.
Mühür katı için yaklaşık 0,3–0,5 mm, yani metrekare başına 0,3–0,6 kg ek epoksi ayırın. Bu miktar hesabınıza dahil değilse, ana kaplamadan çalmak zorunda kalırsınız ve kaplama kalınlığınız planladığınızın altına düşer. Kabarcık konusunun uygulama tarafını "Epoksi Nasıl Yapılır ve Uygulanır?" rehberimizde adım adım bulabilirsiniz.
Kendiliğinden yayılan (self-leveling) epoksi, yüzeyin kenarına ulaştığında durmaz; aşağı akar. Bir tezgah ya da tabloda bu akıntı kenar profilini kapladığı için estetik açıdan istenen bir sonuçtur, ancak miktar açısından bir kayıptır. Kenarları bantlayarak akıntıyı azaltabilir, ancak tamamen engelleyemezsiniz. Yüzey kaplamada fire payının %20–25 olmasının başlıca nedeni budur.
Bir tezgahın yalnızca üst yüzeyini değil, dört kenarını da kaplayacaksanız o kenarların alanını da hesaba ekleyin. Örneğin 200 × 60 cm ölçüsünde ve 4 cm kalınlığında bir tezgahın kenar alanı toplam yaklaşık 0,21 m² eder; 2 mm kaplamada bu, hesabınıza yaklaşık yarım kilogram ekler. Küçük bir detay gibi görünür, ancak sınırda bir sipariş verdiyseniz farkı tam olarak bu kalem yaratır.
Nehir masa hesabında belirleyici olan tek şey, kanalın gerçek ortalama genişliğidir. Doğal kenarlı (live edge) ahşapta kanal bir noktada 8 cm, birkaç santim ötede 20 cm olabilir; dar noktayı esas alırsanız reçineniz kaçınılmaz olarak yetmez. Aşağıdaki tablo, 1 metre uzunluğundaki bir kanal için gereken net epoksiyi verir; kendi masanızın nehir uzunluğuyla çarpmanız yeterlidir.
| Ortalama genişlik | 3 cm derinlik | 4 cm derinlik | 5 cm derinlik | 6 cm derinlik |
|---|---|---|---|---|
| 10 cm | 3,3 kg/m | 4,4 kg/m | 5,5 kg/m | 6,6 kg/m |
| 15 cm | 5,0 kg/m | 6,6 kg/m | 8,3 kg/m | 9,9 kg/m |
| 20 cm | 6,6 kg/m | 8,8 kg/m | 11,0 kg/m | 13,2 kg/m |
| 25 cm | 8,3 kg/m | 11,0 kg/m | 13,8 kg/m | 16,5 kg/m |
| 30 cm | 9,9 kg/m | 13,2 kg/m | 16,5 kg/m | 19,8 kg/m |
Değerler net hacimdir; nehir masalarda üzerine %15–20 fire payı ekleyin. Nehir masa yapımının tüm sürecini "Epoksi Masa Nasıl Yapılır?" rehberimizde ahşap seçiminden parlatmaya kadar adım adım anlatıyoruz.
Kanal boyunca eşit aralıklarla en az beş noktadan ölçüm alın ve bu değerlerin ortalamasını kullanın. Örneğin 160 cm'lik bir kanalda her 30–40 santimde bir ölçün; 9, 12, 18, 14 ve 17 cm ölçtüyseniz ortalamanız 14 cm'dir. Ölçüm noktalarınız ne kadar sık olursa, ortalamanız gerçek hacme o kadar yaklaşır.
Kanal belirgin biçimde düzensizse — bir ucu çok geniş, diğer ucu daralıyorsa — kanalı iki veya üç bölgeye ayırıp her bölgeyi ayrı hesaplamak, tek bir ortalama almaktan daha doğru sonuç verir. Bölgelerin sonuçlarını toplayıp fire payını en sonda uygularsınız.
Yaygın bir hata, kanal derinliği olarak ahşap plakanın kalınlığını almaktır. Oysa epoksi genellikle ahşabın üst yüzeyiyle aynı hizada değil, hafifçe üzerinde biter; ayrıca kalıp tabanı ile ahşabın alt yüzeyi arasında birkaç milimetrelik bir boşluk kalabilir. Derinliği kalıp tabanından planlanan epoksi üst seviyesine kadar ölçün ve emin değilseniz yarım santim fazlasını hesaba katın.
Ham ve gözenekli ahşap, temas ettiği yüzeyden ciddi miktarda epoksi çeker; budaklı, çatlaklı veya kurtlu bir kütükte bu miktar şaşırtıcı olabilir. Nehir masa fire payının %15–20 olmasının asıl nedeni de budur. Ahşabın kanala bakan yüzeylerini önceden ince bir epoksi katıyla mühürlerseniz hem emmeyi azaltır hem de dökümde kabarcık riskini düşürürsünüz — ancak bu mühür katı da hesabınıza ek bir kalemdir.
Küçük projelerde hesap gram düzeyine iner ve mantık aynı kalır: kalıbın iç hacmini bulur, 1,1 ile çarpar, %10 fire eklersiniz. Silikon kalıplarda kayıp azdır çünkü kalıp sızdırmaz ve yüzey pürüzsüzdür; buradaki fire neredeyse tamamen karıştırma kabının dibinde kalan artıktan gelir.
Tepsi, sunumluk, duvar saati ve tablo kalıpları için standart formülü kullanın. Örneğin 35 × 25 cm ölçüsünde ve 1,2 cm derinliğinde bir tepsi kalıbı 1.050 cm³ hacim demektir; bu da 1,16 kg net, %10 fire payıyla yaklaşık 1,3 kg epoksi eder.
Bardak altlığı kalıpları genellikle 9–10 cm çapında ve 0,8–1 cm derinliğindedir. 10 cm çapında ve 1 cm derinliğindeki bir kalıp yaklaşık 78,5 cm³ hacim tutar; bu da tek altlık başına yaklaşık 86 gram epoksi demektir. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan altlık ve kalıp ölçüleri için adet başına miktarı verir.
| Kalıp ölçüsü | Hacim | Adet başına epoksi | 0,75 kg ile kaç adet? |
|---|---|---|---|
| Yuvarlak altlık, 9 cm × 0,8 cm | 51 cm³ | ~56 g | ~12 adet |
| Yuvarlak altlık, 10 cm × 1 cm | 79 cm³ | ~86 g | ~8 adet |
| Kare altlık, 10 × 10 × 1 cm | 100 cm³ | ~110 g | ~6 adet |
| Anahtarlık / kolye ucu gözü | ~3 cm³ | ~3,3 g | ~200 adet |
| Küçük kül tablası, 12 × 12 × 3 cm | ~380 cm³ | ~420 g | ~1–2 adet |
Sağdaki sütun fire payı düşülmüş, gerçekçi adet sayısını gösterir. Kül tablası gibi kalın gövdeli parçalarda kalıp derinliği 3 cm'yi aştığında ince döküm epoksisi yerine kalın döküm ürününe geçmeniz gerektiğini de not edin.
Takı kalıplarında tek tek göz ölçmek yerine pratik bir yol vardır: kalıbı su ile doldurup toplam su hacmini ölçün, 1,1 ile çarpın. 20 gözlü ortalama bir takı kalıbı yaklaşık 60 ml, yani 66 gram epoksi alır; %15 fire payıyla 76 gram. Bu da 0,75 kilogramlık bir setten yaklaşık 9–10 dolu kalıp seti çıkması demektir.
Seri üretim yapıyorsanız hesabı adet başına maliyet olarak kurmanız işinizi kolaylaştırır: bir paketin kaç adet ürün verdiğini bir kez hesapladığınızda, sipariş planlamanız da fiyatlamanız da netleşir. Takı ve küçük obje üretiminin tekniğine takı ve dekoratif obje rehberimizden ulaşabilirsiniz.
Çatlaklı bir kütük, kavisli bir kök parçası veya düzensiz bir boşluk için çarpma formülü işe yaramaz; bu durumlarda hacmi doğrudan ölçmeniz gerekir. İki güvenilir yöntem vardır ve ikisi de birkaç dakika sürer.
Boşluğu kuru pirinç, kum veya kuş yemi ile doldurun, sonra bu malzemeyi ölçülü bir kaba boşaltıp hacmini okuyun. Ölçtüğünüz her 1 ml için yaklaşık 1,1 gram epoksi hesaplayın. Bu yöntem ahşabı ıslatmadığı için en güvenli olanıdır ve döküme aynı gün başlayabilirsiniz.
Kalıbı ve boşlukları sızdırmaz hâle getirin, ölçülü bir kaptan boşluğa su doldurun ve kaç mililitre gittiğini not edin. Aynı çarpanı uygulayın: 1 ml su ≈ 1,1 gram epoksi. Bu yöntem daha hassastır ancak bir bedeli vardır: ahşabı ıslatır.
Bir projede hem düz bir kanal hem de düzensiz çatlaklar varsa, ikisini ayrı ayrı hesaplayıp toplayın. Kanalı formülle, çatlakları kuru ölçümle bulun. Bu yaklaşım hem daha doğru sonuç verir hem de hangi kalemin ne kadar epoksi götürdüğünü görmenizi sağlar — bir sonraki projenizde tahmininiz çok daha isabetli olur.
Aşağıdaki altı örnek, formülün farklı proje tiplerinde nasıl işlediğini baştan sona gösterir. Kendi ölçülerinizi yerine koyarak aynı adımları izleyebilirsiniz.
Tipik bir 160 × 80 cm nehir masa, ortalama 14 cm genişliğinde ve 4,5 cm derinliğinde bir kanalla yaklaşık 11 kg net, fire payı dahil yaklaşık 13 kg epoksi gerektirir. Bu ölçüdeki bir proje için 15 kilogramlık kalın döküm seti güvenli seçimdir. 200 × 60 cm bir tezgahın 2 mm kaplaması ise mühür katı ve fire payıyla birlikte yaklaşık 3,8 kg tutar.
Yukarıda hesapladığınız rakam toplam karışım ağırlığıdır; yani reçine ile sertleştirici birleştikten sonra elinizde olacak dökülebilir miktardır. Setlerde belirtilen kilogram da bu toplam miktarı ifade eder. Bu nedenle hesabınızı doğrudan set kilogramıyla eşleştirebilirsiniz: 1,3 kg ihtiyacınız varsa 1,5 kilogramlık set doğru seçimdir.
Toplam miktarın bileşenler arasında nasıl bölündüğünü merak ediyorsanız, ağırlıkça karışım oranı Power Time Epoxy ürün gamında hem ince döküm hem kalın döküm serilerinde 2:1'dir. Yani hangi ürünü seçerseniz seçin, hesabınızın üçte ikisi reçine, üçte biri sertleştiricidir; kesin değer her zaman ürün sayfasındaki teknik bilgide yer alır.
| Sistem | Karışım oranı | 1 kg karışımda | Kullanım |
|---|---|---|---|
| İnce döküm (Hobby Epoxy Smart / Speed) | 2:1 | 667 g reçine + 333 g sertleştirici | Kaplama, takı, altlık, tepsi, tablo |
| Kalın döküm (Wood Epoxy Quatro Maxi) | 2:1 | 667 g reçine + 333 g sertleştirici | Nehir masa, sehpa, kalın dolgu |
"Daha çabuk kurusun" diye sertleştirici artırmak epoksiyi hızlandırmaz; kürü bozar. Fazla sertleştirici, reaksiyona girecek reçine bulamadığı için malzemenin içinde serbest kalır ve sonuçta yumuşak, yapışkan lekeler, kalıcı matlık ya da zamanla ortaya çıkan bir kırılganlık bırakır. Eksik sertleştirici ise hiç sertleşmeyen, jel kıvamında kalan bir yüzey demektir.
Oranı gözle değil, 0,1 gram hassasiyetli dijital bir terazi ile tutturun. Küçük partilerde bu hassasiyet daha da kritiktir: 100 gramlık bir karışımda 5 gramlık sapma %5 hata demektir ve bu, kür kalitesini gözle görülür biçimde etkiler. Karışımın nasıl hazırlanacağını ve kaç dakika karıştırılacağını uygulama rehberimizde ayrıntılı anlatıyoruz.
Hesabınız tuttuğu hâlde kürlenmeyen bölgeler görüyorsanız, sorun genellikle oranda değil karıştırmadadır. Kabın dibinde ve kenarlarında karışmamış reçine kalır; bu bölgeler asla sertleşmez. Profesyonel çözüm iki kap kullanmaktır: birinci kapta iyice karıştırın, ardından karışımı ikinci temiz bir kaba aktarıp bir kez daha karıştırın. Bu, hesabınızın kâğıt üstünde değil, gerçekte de tutmasını sağlar.
Toplam kilogram aynı kalsa da, o kilogramı kaç seferde dökeceğiniz tamamen seçtiğiniz epoksiye bağlıdır ve bu, projenizin takvimini belirler. Bu ayrım hesabınızın sonucunu değiştirmez, ancak planınızı tamamen değiştirir.
İnce döküm epoksileri kalın hacimde döküldüğünde kürlenme ısısı (ekzotermik ısı) içeride birikir; bu da sararma, bulanıklaşma, çatlama ve aşırı durumlarda dumanlanma riski doğurur. Bu ürünlerle derin bir boşluğu doldurmanız gerekiyorsa katmanlar hâlinde ilerlemeli ve bir sonraki katmana geçmeden önce her katmanın tamamen kürlenip sertleşmesini beklemelisiniz. Bu, 5 cm derinliğindeki bir boşluğu doldurmanın günler sürmesi anlamına gelir.
Buna karşılık ince döküm ürünleri kaplama, bardak altlığı, takı, tepsi ve tablo gibi işlerde idealdir; ultra şeffaflık ve yüksek parlaklık sunar. Hobby Epoxy Smart, bu kategorinin ana ürünüdür ve 0,75 kilogramdan 30 kilograma kadar yedi farklı ambalajda sunulur.
Kalın döküm epoksileri düşük ekzotermik ısı üretecek şekilde formüle edilir ve derin kanalların tek seferde doldurulmasına izin verir. Nehir masa yapıyorsanız bu, hem soğuk ek izini tamamen ortadan kaldırır hem de günlerce süren katman bekleme sürecini kısaltır. Wood Epoxy Quatro Maxi bu iş için geliştirilmiş üründür ve 7,5 / 15 / 30 kilogram ambalajlarda sunulur — bu boyutlar zaten derin döküm projelerinin gerçek ihtiyacına göre belirlenmiştir.
Katmanlı ilerlemek zorundaysanız toplam miktarı katman sayısına bölün ve her katmanı ayrı bir parti olarak hazırlayın. Örneğin 3 kilogramlık bir ihtiyacı 1 kilogramlık üç partiye bölmek, hem ekzotermik ısıyı kontrol altında tutar hem de her partide çalışma sürenizi rahatlatır. Burada kritik nokta zamanlamadır: her partiyi ancak bir önceki katman tamamen kürlendikten sonra hazırlayın. Katmanları arka arkaya dökmek, iki ayrı karışımın reaksiyonlarının birbirini etkilemesine ve sonuçta ton ile sertlik farkına yol açar. Toplam kilogram değişmez; yalnızca hazırlama düzeniniz değişir. Hangi ürünün hangi işe uygun olduğunu ayrıntılı karşılaştırmak için "Epoksi Reçine Çeşitleri" yazımıza göz atın.
Pigment, karışıma eklenen bir bileşendir ve aşırıya kaçıldığında kürü bozar. Ağırlıkça güvenli aralıklar, toz pigmentte %1–3, sıvı pigmentte %2–5'tir. Aşağıdaki tablo, sık kullanılan karışım büyüklükleri için pigment miktarını verir.
| Karışım miktarı | Toz pigment (%1–3) | Sıvı pigment (%2–5) |
|---|---|---|
| 100 gram | 1–3 g | 2–5 g |
| 500 gram | 5–15 g | 10–25 g |
| 1 kg | 10–30 g | 20–50 g |
| 5 kg | 50–150 g | 100–250 g |
| 13 kg (tipik nehir masa) | 130–390 g | 260–650 g |
Toplam pigment oranının %6'yı aşmaması önemlidir; bu sınırın üzerinde kür süresi uzar, sertlik düşer ve yüzey kalitesi bozulur. Renk her zaman az miktarla başlanıp azar azar koyulaştırılır; koyulaşan bir karışımı açmanın pratik bir yolu yoktur.
Renk seçimi, girdap (cell) efektleri, opaklık ayarı ve sık yapılan renklendirme hataları için "Epoksi Pigment Boyaları Rehberi" yazımıza bakabilir; tüm renk seçeneklerini sıvı pigment boyalar ve toz pigment boyalar kategorilerinde inceleyebilirsiniz.
Doğru hesap, yanlış parti büyüklüğüyle boşa gidebilir. Karıştırdığınız epoksinin size tanıdığı çalışma süresine pot life denir ve bu süre iki şeye bağlıdır: ortam sıcaklığı ve partinin büyüklüğü. Bir kapta ne kadar çok epoksi olursa, açığa çıkan ısı o kadar birikir ve reaksiyon o kadar hızlanır.
Yaz aylarında 30 derecenin üzerine çıkan bir atölyede epoksi belirgin biçimde hızlı reaksiyona girer; kışın ısıtılmayan bir garajda ise akışkanlığı düşer, kabarcıklar yüzeye çıkmakta zorlanır ve kür süresi uzar. İdeal olan, ortamı sabit bir oda sıcaklığında tutmak ve dökümü günün en serin saatlerine değil, sıcaklığın en dengeli olduğu saatlere planlamaktır.
Soğuk bir ortamda çalışmak zorundaysanız reçine ve sertleştirici şişelerini döküm öncesi birkaç saat oda sıcaklığında bekletin. Soğuk reçine hem daha koyu akar hem de içindeki kabarcıkları geç bırakır; bu, hesabınızı değil ama yüzey kalitenizi doğrudan etkiler.
Bu ısı birikimi yüzünden büyük bir dökümü küçük partilere bölüp arka arkaya dökme fikri yaygındır; ancak bu doğru bir yöntem değildir. Ayrı hazırlanan her parti kendi reaksiyonunu kendi temposunda yürütür ve iki karışım aynı kalıpta buluştuğunda kürlenme davranışları birbirini etkiler; sonuçta sertlikte, tonda veya yüzey kalitesinde fark ortaya çıkar. Doğru olan, ihtiyacınızın tamamını hesaplayıp tek seferde dökmektir.
13 kilogramlık bir nehir masayı tek seferde dökmenin yolu partiyi bölmek değil, düşük ekzotermik ısı üretecek şekilde formüle edilmiş bir kalın döküm epoksisi kullanmaktır. Wood Epoxy Quatro Maxi'nin 15 ve 30 kilogramlık ambalajları tam olarak bu ihtiyaç için vardır. Tek seferde dökmenin mümkün olmadığı bir durum varsa katman katman ilerleyin ve bir katman tamamen kürlenip sertleşmeden ikinci katmanı dökmeyin.
Hızlı kuruyan sistemler seri üretimde ciddi zaman kazandırır, ancak size daha az tolerans tanır. Bu ürünlerle çalışırken partileri daha küçük tutun; kalıp sayısı fazlaysa hepsini önceden sıraya dizin ve karışımı hazırladıktan sonra durmadan dökün. Hobby Epoxy Speed, kısa kalıp döngüsüyle çalışan atölyeler için bu amaçla geliştirilmiştir.
Hesabınız bittiğinde elinizde tek bir rakam olur. Aşağıdaki tablo, o rakamı doğrudan doğru ürün ve ambalaj boyutuna bağlar. Hobi epoksileri 0,75 kilogramdan 30 kilograma kadar yedi ambalajda sunulur; bu sayede bir bardak altlığı serisi için 30 kilogramlık set almak zorunda kalmazsınız.
| Hesabınız | Tipik proje | Önerilen ürün ve ambalaj |
|---|---|---|
| 0,3 – 0,75 kg | Takı, anahtarlık, magnet, bardak altlığı | Hobby Epoxy Smart — 0,75 KG |
| 0,75 – 1,5 kg | Tepsi, küçük tablo, sunum tahtası | Hobby Epoxy Smart — 1,5 KG |
| 1,5 – 3 kg | Sehpa yüzeyi, orta boy tablo, raf kaplama | Hobby Epoxy Smart — 3 KG |
| 3 – 6 kg | Tezgah kaplama, büyük tablo | Hobby Epoxy Smart — 6 KG |
| 6 kg üzeri (ince döküm) | Atölye üretimi, çoklu proje | Hobby Epoxy Smart — 7,5 / 15 / 30 KG |
| Seri üretim, hızlı döngü | Sipariş işi, çok sayıda küçük kalıp | Hobby Epoxy Speed — 0,75 KG'dan 30 KG'a |
| 7,5 kg ve üzeri (derin döküm) | Nehir masa, kütük sehpa, kalın dolgu | Wood Epoxy Quatro Maxi — 7,5 / 15 / 30 KG |
| Epoksi + renk birlikte | İlk proje, hediye, eksiksiz başlangıç | Hazır setler (reçine + pigment bir arada) |
Tüm seçenekleri hobi epoksileri ve ahşap epoksileri kategorilerinde karşılaştırabilir; reçine ile pigmenti tek pakette almak isterseniz setler kategorisine göz atabilirsiniz. Güncel fiyat ve stok bilgisi her zaman ürün sayfasında yer alır.
Hesabınız 2,9 kg çıktıysa 3 kilogramlık paketi değil, bir üst boyu düşünün. Ambalaj kilogramı ile ihtiyacınız arasındaki fark %10'un altındaysa güvenlik payınız yok demektir; kabın dibinde kalan artık bile sizi açığa düşürebilir. Alternatif olarak 3 kilogramlık pakete küçük boy bir paket ekleyerek de aradaki farkı kapatabilirsiniz.
Sepetiniz 550 TL'yi geçtiğinde kargo ücretsizdir. Küçük bir eksiği sonradan tamamlamak için ikinci bir sipariş vermek, hem kargo maliyeti hem de zaman kaybı demektir. Hesabınızı baştan doğru yapıp tek seferde sipariş vermek, projenizi de bütçenizi de rahatlatır. Saat 16:00'a kadar verilen siparişler aynı gün kargoya teslim edilir.
Aşağıdaki sekiz hata, döküm gününde reçinesiz kalmanın neredeyse tüm nedenlerini kapsar. Sipariş vermeden önce listeyi bir kez gözden geçirin.
Karıştırılmış epoksinin yoğunluğu yaklaşık 1,1 g/cm³ olduğu için 1 kg epoksi yaklaşık 0,9 litre, yani 900 cm³ eder. Tersi de geçerlidir: 1 litre karışım yaklaşık 1,1 kilogram gelir. Hesabınızı hacimden ağırlığa çevirirken bu 1,1 çarpanını mutlaka uygulayın.
Kaplama kalınlığına bağlıdır. 1 m² yüzeye 1 mm kalınlık için yaklaşık 1,1 kg epoksi gerekir; 2 mm için 2,2 kg, 3 mm için 3,3 kg hesaplayın. Bu değerler nettir; kenarlardan akma nedeniyle üzerine %20–25 fire payı ekleyin. Ham ahşapta ayrıca mühür katı için metrekare başına 0,3–0,6 kg ayırın.
Kanalın uzunluğunu, ortalama genişliğini ve derinliğini santimetre olarak çarpın, 1.000'e bölün ve 1,1 ile çarpın. Örneğin 160 × 14 × 4,5 cm'lik bir kanal yaklaşık 11 kg net, %15 fire payıyla yaklaşık 13 kg epoksi gerektirir. Bu ölçüdeki bir proje için 15 kilogramlık kalın döküm seti güvenli seçimdir.
Silikon kalıplarda %10, ahşap ve melamin kalıplarda %10–15, nehir masa gibi gözenekli ahşap uygulamalarında %15–20, yüzey kaplamada %20–25 fire payı ekleyin. İlk epoksi projenizse bunun üzerine %10 daha ekleyin; ölçüm ve tempo hataları ilk denemede kaçınılmazdır.
Setlerde belirtilen kilogram, reçine ve sertleştiricinin toplamıdır; yani karıştırdığınızda elde edeceğiniz dökülebilir miktarı ifade eder. Bu nedenle hesabınızı doğrudan set kilogramıyla eşleştirebilirsiniz. Ağırlıkça karışım oranı hem ince döküm hem kalın döküm serilerinde 2:1'dir; kesin değer ürün sayfasındaki teknik bilgide yer alır.
Boşluğu kuru pirinç veya kumla doldurup ölçülü bir kaba boşaltın; ölçtüğünüz her 1 ml için yaklaşık 1,1 gram epoksi hesaplayın. Su ile ölçüm daha hassastır ancak ahşabı ıslatır; bu yöntemi seçerseniz döküm öncesi ahşabı en az 24–48 saat kurutun. Nemli ahşaba dökülen epoksi matlaşır ve yapışma sorunu yaratır.
Karıştırılmış epoksi bekletilemez; karıştırıldığı andan itibaren kürlenmeye başlar. Bu yüzden her döküm öncesi yanınızda birkaç küçük silikon kalıp, altlık kalıbı veya anahtarlık kalıbı hazır bulundurun. Açılmamış reçine ve sertleştirici ise serin, kuru ve donmayan bir ortamda uzun süre saklanabilir.
Hayır. Karışım oranı hem kürlenmeyi hem de son sertliği belirler. Oran şaştığında epoksi ya hiç sertleşmez ya da yüzeyi kalıcı olarak yapışkan kalır. 0,1 gram hassasiyetli dijital terazi kullanın; küçük partilerde birkaç gramlık sapma bile kür kalitesini gözle görülür biçimde etkiler.
Ağırlıkça toz pigmentte %1–3, sıvı pigmentte %2–5 aralığında kalın; toplam pigment oranı %6'yı aşmasın. 1 kilogramlık bir karışım için bu 10–30 gram toz veya 20–50 gram sıvı pigment demektir. Renge her zaman az miktarla başlayın; koyulaşan bir karışımı açmanın pratik bir yolu yoktur.
Her zaman fazla. Eksik epoksi dökümü yarıda bırakır ve şeffaf projelerde kalıcı bir ek izi oluşturur; fazla epoksi ise küçük kalıplarda veya bir sonraki projenizde değerlendirilir. İki ambalaj boyutu arasında kaldığınızda üsttekini seçin; aradaki fark %10'un altındaysa güvenlik payınız yok demektir.
Epoksi hesabı üç satırda özetlenir: hacim (cm³) = uzunluk × genişlik × derinlik, kilogram = hacim ÷ 1.000 × 1,1, sipariş miktarı = kilogram + fire payı (%10–25). Yüzey kaplamada ise tek bir kural yeter: 1 m² için her 1 mm kalınlıkta yaklaşık 1,1 kg.
Bu üç adımı uyguladığınızda döküm gününde sürprizle karşılaşmazsınız. Ölçülerinizi alın, tabloları kullanın, fire payını ekleyin ve çıkan rakamı ambalaj boyutuyla eşleştirin. Hesabınızdan emin değilseniz ölçülerinizi WhatsApp üzerinden paylaşarak birlikte netleştirebiliriz.
Rakamınız hazırsa, projenize uygun ürünü seçmenin tam zamanı. Nehir masa ve kalın dolgular için ahşap epoksileri, kaplama ve küçük projeler için hobi epoksileri kategorisine göz atabilir; epoksinin temellerini tazelemek isterseniz "Epoksi Reçine Nedir?" yazımızla başlayabilirsiniz.